Zeewind

Zeewind is een weersverschijnsel dat bij zonnig weer regelmatig voorkomt in het voorjaar en zomer. Opeens neemt de wind in kracht toe en verandert van richting. Marginale of niet vaarbare condities, veranderen in een topsessie. Wat velen ons niet weten is dat de wind bij bepaalde stromingspatronen juist af kan nemen.

Screenshot 2017-03-14 at 15.01.23
Zeewind is soms een onaangename verrassing

Screenshot 2017-03-14 at 15.04.25
Zeewind icm zeemist

Hoe ontstaat zeewind?
Zeewind ontstaat als er verschil in opwarming is tussen twee luchtkolommen. Het gaat dus niet om temperatuursverschillen wat velen denken, maar om verschil in opwarming. Het zeewater warmt tijdens een zonnige dag in het voorjaar enkele tienden van graden op, terwijl de dagelijkse gang van de lucht boven land wel 15 graden kan bedragen. Dit verschil in opwarming zorgt voor een circulatiepatroon dat we zeewind noemen.

Screenshot 2017-03-14 at 15.14.08
Zeewind circulatie. Bron: onweer-online

– Door opwarming van de luchtkolom boven land zet lucht uit.
– Hierdoor ontstaat boven land op 1 km hoogte een hogedrukgebied.
– De wind op 1 km hoogte waait uit dit hogedrukgebied naar zee.
– Boven zee ontstaat aan de grond een hogedrukgebied agv aanvoer extra lucht.
– Boven land ontstaat aan de grond een lagedrukgebied agv verdwijnen lucht.
– Aan de grond waait de wind vanuit het hogedrukgebied op zee naar het lagedrukgebied boven land.

Eenvoudige vorm van zeewind
In haar meest eenvoudige vorm hebben we te maken met een stromingsarme drukverdeling. Er staat nauwelijks wind. Vervolgens komt de zeewind circulatie op gang. Hierbij waait de wind rechtstreeks vanuit het hogedrukgebied op zee naar het lagedrukgebied boven land. In de loop van de dag krijgt de aardrotatie (corioliskracht) steeds meer vat op de wind. De wind ruimt 90 graden en komt evenwijdig aan de kust te staan. De wind neemt toe van windstil naar 12-18 Kts.

Screenshot 2017-03-14 at 17.56.43
24 juli 2006: zeewindfront langs westkust

Complexere Vormen van zeewind
Zeewind komt langs de hele kust van Nederland voor. De toename kan wel 2 Bft zijn:

– O’lijk Wad bij O-stroming. Wind krimpt naar NO en neemt toe
– W’lijk Wad bij NO-stroming, Wind krimpt naar N en neemt toe
– Hollandse kust bij NNO-stroming, wind krimpt naar NNW en neemt toe
– Zeeuwse kust bij NO-stroming, wind krimpt naar N en neemt toe

Boven het IJsselmeer kan bij rustig weer ook een kleinschaliger circulatie ontstaan die we ook wel meerwind noemen. Qua kracht is deze minder sterk met 8-12 Kts.

Screenshot 2017-03-14 at 18.15.35
IJsselmeerwind

Boven land kan ook een vorm van zeewind ontstaan. Natte kleigronden in West-Nederland warmen minder snel op dan de zandgronden van de Veluwe. Hierdoor ontstaat een circulatie van klei naar zand.

Screenshot 2017-03-14 at 18.09.28
De Veluwe is een hitte-eiland

Valse zeewind
Zeewind treedt regelmatig op als er een matige/vrij krachtige stroming evenwijdig aan de kustlijn staat. Je mag dan de zeewind component optellen bij de achtergrondstroming. Zo kan de wind op het Wad toenemen van O 13-17 Kts naar ONO 20-28 Kts. De toename heeft te maken met het invallen van de zeewind, maar doordat er al wind staat valt het niet echt op dat dit door de zeewind component komt.

Voorbeeld 1: Wad
Even na 14.00 uur zien we een temperatuurdaling icm krimping wind van O naar ONO en windtoename

Zeewindcirculatie Lauwersoog 15032015
Zeewind op het Wad

Voorbeeld 2: Volkel
Zeewind kan onder gunstige condities tot diep in het land doordringen, soms wel 150 km. Het zeewindfront heeft echter tijd nodig, zodat het pas ’s avonds merkbaar wordt als een temperatuurdaling en opstekende bries. In dit geval steekt in Volkel begin avond een NW’lijke zeebries op die gepaard gaat met een temperatuurdaling.

zeewindfront Volkel
Zeewind Volkel

Tegenwerkende zeewind
Soms werkt de zeewind component de achtergrondstroming (deels) tegen. Dit komt bij zonnig weer regelmatig voor bij een Z/ZW’lijke stroming langs de Westkust. De zeewindcomponent is dan WNW en krimpt naar N. Tel je de 2 componenten bij elkaar op, dan is er netto een afname van de wind. De tegenwerkende zeewind component is sterk onderbelicht, maar komt vaker voor dan je denkt.

Screenshot 2017-03-14 at 18.46.09
Zeewind kan zorgen voor afnemende wind

Zeewind in de herfst en winter
Zeewind komt ook voor in het winterhalfjaar, maar is dan veel minder sterk. Dit komt omdat de zon veel minder kracht heeft en niet in staat is om een diepe luchtkolom op te warmen.

Screenshot 2017-03-14 at 18.49.53
In de winter moeten we het niet van zeewind hebben

Zeewind komt veelvuldig voor. In de lente en zomer kunnen we soms wel 2 Bft bij de achtergrondstroming optellen. Je hebt zeewind circulatie op verschillende schaal. Soms kan zeewind ook tegenwerken. In onze verwachtingen proberen we zeewind te benoemen omdat het zo’n groot effect heeft op windrichting en windkracht.




  1. Super interessant!!!

  2. Hans, complimenten hoe je ons van informatie voorziet, vakmanschap! Ook echt tof dat de windvoorspellingen veel intensiever zijn dan voorheen. Hebben wij windfreaks veel plezier van! Keep up the good work zou ik zeggen!

  3. Dank jullie wel voor de complimenten:-)!

  4. Mooi bericht Hans !!


Je kunt hier 4 images uploaden per surf-report. Max size is 4.1MB per image.